‘Als de deur bij de Psychiatrische Eerste Hulp (PEH) opengaat, ben ik de eerste die cliënten en hun naasten zien. Vanaf dan begint voor mij het cruciale eerstevijfminutencontact. In heel korte tijd moet ik een zo’n compleet mogelijk beeld krijgen van de situatie, de cliënt, de psychiatrische aandoening en de veiligheidsrisico’s. In hun tijd op de PEH kan ik voor cliënten het verschil maken. Vaak zitten ze er helemaal doorheen en ik probeer hen dan een veilig en gerust gevoel te geven. Een ervaring die zij hopelijk meenemen in hun behandeling en de rest van hun leven.’ ‘Ik werk als psychiatrisch verpleegkundige op de PEH van GGZ Rivierduinen in Leiden. Mensen komen hier binnen omdat er ernstige zorgen zijn of een acute situatie. Er moet dan beoordeeld worden: kan deze persoon weer veilig naar huis of is er zorg nodig? Tijdens hun verblijf kijk ik wat cliënten nodig hebben. Voor de een is dat een gesprek of een luisterend oor, voor de ander is dat een kopje thee of een opgemaakt bed om even te kunnen slapen. Ik heb ook wel eens een hele avonddienst veters gestrikt met een mevrouw. Voor haar was dat op dat moment heel waardevol. Ik beweeg makkelijk mee met cliënten en zie het als iemand wat ruimte nodig heeft. Soms stel ik dan voor om samen een luchtje te scheppen op de binnenplaats. Even een sigaretje roken, in het zonnetje zitten. Vaak maakt dat een wereld van verschil.’

‘Als verpleegkundige op de PEH bied ik zorg aan cliënten. Daarnaast ben ik ook triagist: ik neem de telefoontjes aan en besluit of iemand naar ons toe komt, of wij die kant op moeten of dat iemand helemaal niet op de PEH thuishoort. En tegenwoordig – sinds ik mijn diploma HBO-verpleegkundige heb gehaald – doe ik samen met een arts ook beoordelingen van cliënten binnen én buiten de PEH. Ook mijn collega’s kunnen al deze taken doen en dat is heel fijn als het druk is. Met om- en bijscholing heeft Rivierduinen hier veel in geïnvesteerd.’

‘Soms is communicatie met cliënten moeilijk. Sommigen hebben zulke heftige dingen meegemaakt. Zo was er pas een dame die net haar zoon had verloren. Ik stel me dan voor hoe ik er in zo’n situatie bij zou zitten. Vast niet beter. Het geeft mij voldoening als het me dan toch lukt een manier te vinden, door te improviseren, waardoor iemand rustiger wordt.’

‘Ik werk in een klein en hecht team. We zijn goed op elkaar ingespeeld en hoeven maar naar elkaar te kijken om te weten wat nodig is en wat we kunnen verwachten. Dit is heel fijn want in bepaalde situaties moet je blindelings op elkaar kunnen vertrouwen. Binnen ons team is alles bespreekbaar. Zo kan ik ook mijn ideeën inbrengen, bijvoorbeeld over medicatie of een bepaalde aanpak. Daarnaast is er veel aandacht voor onze fysieke en mentale veilige omgeving. Preventief, maar ook door het werk continu te evalueren zodat heftige ervaringen niet blijven hangen.’

‘Op de PEH komen alle psychiatrische aandoeningen langs. Daarom is geen dag, zelfs geen moment, hetzelfde. En deze afwisseling – waarin je elke dag bijleert – vind ik heel fijn. Ik werk sinds 2018 bij Rivierduinen in Leiden. Na mooie ervaringen op de Medium Care en de High Intensive Care (HIC) ben ik afgelopen jaar overgestapt naar de Psychiatrische Eerste Hulp (PEH).’

Suzanne Wielkens, Psychiatrisch verpleegkundige. Psychiatrische Eerste Hulp (PEH) in Leiden.